BM'den iklim krizinde 1,5 derece sınırının aşılmaması için hızlı hareket edilmesi çağrısı

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, iklim krizinde dünyanın artık 1,5 derecelik sınırı aşmaktan kaçınamayacak duruma geldiğini belirterek, emisyon açığını kapatmak için ülkeleri hızlı hareket etmeye çağırdı.

Guterres, kasımda Antalya’da düzenlenecek BM İklim Değişikliği Konferansı (COP31) öncesinde, BM Çevre Programı (UNEP) tarafından yayımlanan yıllık Emisyon Açığı Raporu (EGR) hakkında video mesaj yayımladı.

"Dünya artık 1,5 derecelik sınırı aşmaktan kaçınamaz ve sonuçları şimdiden yıkıcı" şeklinde uyarıda bulunan Guterres, dünyadaki ölümcül sellere, aşırı sıcak hava dalgalarına ve şiddetli orman yangınlarına işaret etti.

Guterres, iklim krizinin ekonomileri felç ettiğine, eşitsizliği derinleştirdiğine dikkati çekerek, bu krizden en az sorumlu olanların krizin etkilerini ilk ve en ağır şekilde yaşadığına vurgu yaptı.

Öte yandan, yüzyılın sonundan önce küresel sıcaklık artışının yeniden 1,5 derecelik sınırın altına indirilebileceğini belirten Guterres, bunun için 2030 yılına kadar küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 18, 2035 yılına kadar ise yüzde 45 azaltılması gerekeceğini söyledi.

Guterres, "Ancak emisyonlar rekor seviyelerde kalmaya devam ediyor. Ulusal iklim planları ve mevcut politikalar tehlikeli derecede yetersiz kalıyor ve 2,6 ila 2,8 derece ısınmaya işaret ediyor." dedi.

- "Emisyon açığı artık bir liderlik sorunu"

Mevcut tabloya rağmen gidişatı değiştirmek için gerekli araçlara sahip olunduğunu belirten Guterres, şöyle devam etti:

"Güneş enerjisi kullanımı, on yıl öncesine göre yedi kat daha hızlı büyüdü. İklim politikaları şimdiden sonuç veriyor. Emisyon açığı artık bir liderlik sorunu. Dünyanın bu açığı kapatmak için ne zamanı ne de bahaneleri kaldı. Hükümetler çok daha ileri gitmeli ve daha hızlı hareket etmeli."

Genel Sekreter, fosil yakıtlardan uzaklaşılması, her sektörde temiz enerji kullanımının hızlandırılması, bu alanda yatırımlar yapılarak enerji verimliliğinin artırılması ve metan emisyonunun azaltılması gerektiğini vurguladı.

Bu konuda G20 ülkeleri gibi yüksek miktarda emisyona yol açan ülkelerin daha fazlasını yapması gerektiğine işaret eden Guterres, gelişmekte olan ülkelere iklim kriziyle mücadele için uygun fiyatlı finansman sağlanması ve bu ülkelerin borç yüklerinin de hafifletilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Guterres, "İklim adaleti bundan daha azını talep etmez. Her derecenin küçük bir kısmı bile önemlidir. Her gecikme yılı, geri dönüş yolunu daha da zorlaştırır. Şimdi bu açığı kapatalım." şeklinde çağrıda bulundu.

- "Ülkeler, geri dönüş noktasının şimdi başladığını anlamalıdır"

UNEP İcra Direktörü Inger Andersen da 2026 Emisyon Açığı Raporu hakkındaki basın açıklamasında, raporun küresel ısınmayı 1,5 derecenin altında tutma şansının artık kalmadığını gösterdiğini ancak Paris Anlaşması'nın en iddialı hedefinden hala vazgeçilmemesi gerektiğini belirtti.

Andersen, "Vazgeçemeyiz. 1,5 derece üzerindeki her ek derece ve her ek yıl, bu yıl ülkeleri kasıp kavuran ölümcül seller, sıcak hava dalgaları ve orman yangınları gibi iklim etkilerini artıracaktır. Bu rapor, hedefe hala ulaşabileceğimizi gösteriyor." dedi.

Paris Anlaşması'nın kabulünden bu yana küresel yenilenebilir elektrik kapasitesinin beklenenden üç kat daha hızlı büyüdüğünü ve güneş enerjisi kurulumunun yedi kat daha hızlı arttığını belirten Andersen, öte yandan kömür ve petrolden elde edilen toplam enerji arzının da öngörülenden daha yavaş büyüdüğüne işaret etti.

Andersen, özellikle fosil yakıtlar konusunda ilerlemenin yetersiz kaldığını belirterek, ek politika desteğinin bu gidişatı değiştirebileceğini kaydetti ve "Ülkeler, geri dönüş noktasının şimdi başladığını anlamalıdır." dedi.

Kasımda Türkiye'de yapılacak COP31'e dikkati çeken Andersen, "Ülkeler mümkün olan en düşük, 1,5 derece aşım yoluna girmek için eylemlerini artırmalı ve G20 ülkelerinden daha da büyük bir liderlik sergilemelidir." ifadelerini kullandı.